Metodyka analizy
Jak działa analiza LiDAR w Subterra
Po narysowaniu obszaru na mapie Subterra pobiera Numeryczny Model Terenu (NMT) z Geoportalu GUGiK, generuje z niego osiem warstw pochodnych terenu, kontekstowo łączy ich sygnały w statystyczną detekcję anomalii i opisuje wynik językiem naturalnym przez AI — gotowy do wygenerowania raportu archeologicznego online.
Żadna z ośmiu metod niżej nie jest autorskim wynalazkiem tego narzędzia — to opublikowane, uznane metody analizy teledetekcyjnej terenu, stosowane w archeologii i geomorfologii od dekad — publikację źródłową każdej z nich podajemy niżej, przy jej opisie. Wkład Subterra polega na automatycznym wygenerowaniu wszystkich ośmiu warstw z jednego zestawu polskich danych publicznych dla wskazanego obszaru, ich kontekstowym połączeniu w jedną detekcję i wyjaśnieniu wyników w prostym języku.
Hillshade (cieniowanie rzeźby)
Symulacja oświetlenia terenu pod stałym kątem — pierwszy, najbardziej czytelny krok wizualizacji mikroreliefu, ten sam algorytm co w ArcGIS, GDAL i QGIS.
Horn, B.K.P. (1981), Proceedings of the IEEE, 69(1), 14-47.
Slope (nachylenie terenu)
Nachylenie powierzchni w stopniach, liczone z tego samego gradientu co Hillshade — pomaga odróżnić naturalne zbocze od sztucznej skarpy czy wału.
Horn, B.K.P. (1981), Proceedings of the IEEE, 69(1), 14-47.
Sky-View Factor (SVF)
Udział widocznego nieba nad każdym punktem terenu — ujawnia zagłębienia takie jak fosy, rowy i doły, które hillshade często pomija.
Zakšek, K., Oštir, K., Kokalj, Ž. (2011), Remote Sensing, 3(2), 398-415.
Positive / Negative Openness
Miara odsłonięcia terenu w promieniu horyzontu — dodatnia wersja uwypukla formy wypukłe (kopce, wały), ujemna formy wklęsłe (fosy, doły).
Yokoyama, R., Shirasawa, M., Pike, R.J. (2002), Photogrammetric Engineering & Remote Sensing, 68(3), 257-265.
Local Relief Model (LRM)
Usuwa ogólny trend terenu (np. łagodne zbocze), uwypuklając drobne, lokalne formy — kurhany, wały, fosy — trudne do zauważenia na surowym NMT.
Hesse, R. (2010), Archaeological Prospection, 17(2), 67-72.
Curvature (krzywizna terenu)
Krzywizna powierzchni: dodatnia na szczytach i koronach wałów, ujemna w rowach i fosach — ta sama definicja co narzędzie „Curvature” w ArcGIS.
Zevenbergen, L.W., Thorne, C.R. (1987), Earth Surface Processes and Landforms, 12(1), 47-56.
Topographic Position Index (TPI)
Standaryzowana pozycja punktu względem lokalnego otoczenia — główna warstwa użyta do statystycznej, kontekstowej detekcji anomalii terenowych.
Weiss, A.D. (2001), poster ESRI User Conference; De Reu, J. i in. (2013), Geomorphology, 186, 39-49.
Roughness (szorstkość terenu)
Szorstkość mikroreliefu w oknie 3x3 — im wyższa wartość, tym bardziej postrzępiony teren, ta sama definicja co `gdaldem roughness` (GDAL).
Wilson, M.F.J., O'Connell, B., Brown, C., Guinan, J.C., Grehan, A.J. (2007), Marine Geodesy, 30(1-2), 3-35.